Het Uur van de Wolf
NPO Start

Het Uur van de Wolf

Verrassende documentaires over kunst en cultuur

Zaterdag | 23:05 | NPO 2

Komende afleveringen

Suzi Q

Uitzending: zaterdag 30 mei, 22.15 uur op NPO 2

Geen vrouw is zo baanbrekend geweest in de popmuziek als Suzi Quatro. Ze was de eerste vrouwelijke bassist in een hardrockband, groeide uit tot een rolmodel voor vrouwen en verkocht 55 miljoen platen wereldwijd. De documentaire Suzi Q. overspant het stormachtige leven van de 69-jarige zangeres, die vorig jaar een nieuwe CD uitbracht.

De Canadese artiest maakt aanvankelijk onderdeel uit van het beatcombo Pleasure Seekers, dat is samengesteld uit meerdere familieleden. Begin jaren zeventig wordt ze door een talentenjager in Engeland opgemerkt. Haar vader houdt de aanbiedingen voor een solocarrière bij haar weg. Als ze dit hoort, vertrekt ze woedend naar Europa en valt het gezin verbitterd uit elkaar. Ze betaalt voor de breuk met haar zussen en vader met een periode van eenzaamheid.

Dit verdriet wordt al snel gecompenseerd door overweldigende successen in Europa.
Musici van Debbie Harry tot Joan Jett vertellen in de documentaire hoe Quatro het ijs voor veel vrouwen in de popmuziek breekt. Ook in de wijze waarop ze het publiek bespeelt. Ze verschijnt altijd in een leren jumpsuit en weet tot op de dag van vandaag een groot publiek aan zich te binden. Ze drijft niet op drank en seks, maar op energie en talent.

De Australische regisseur Liam Firmager toont met veel vaart en relativering tal van verbazingwekkende details over het stormachtige leven van de zangeres, songwriter, bandleider, actrice, dichter en presentatrice. Zo duikt ze plotseling op in de komische televisieserie Happy Days, waar ze een tijd lang vaste gast was. Er is de bijna vanzelfsprekende vergetelheid en dan plotseling weer de comeback en een plek in de Hall of Fame.

Regie: Liam Firmager
Productie: Acme Film Company - Tait Brady

 

Leonie, actrice en spionne

Uitzending: zaterdag 27 juni, 23.15 uur op NPO 2

In de jaren dertig en veertig gebruikt Leonie Brandt haar acteertalent om een briljante dubbelspionne te worden. Zoals dat een spionne betaamt is er nauwelijks beeld of fotomateriaal van haar te vinden. Toch weet regisseur Annette Apon in de documentaire LEONIE Actrice en spionne met een afwisseling van filmfragmenten en fictieve scènes het leven van deze intrigerende vrouw te verbeelden. Een film over onwaarschijnlijke avonturen, die achteraf toch vaak echt gebeurd zijn gebleken.

Leonie Brandt-Pütz (1901-1978) groeit als mijnwerkersdochter op in het grensgebied met Duitsland en droomt ervan actrice te worden. Eenmaal in Amsterdam lukt het haar een plek te veroveren in de hogere culturele kringen. Daar begint haar carrière als actrice én, in 1936, als spionne. Ze speelt de rol van haar leven als Nederlandse dubbelagente, opererend in nazi-Duitsland, tot ze in 1942 wordt gearresteerd. Na haar doodvonnis deporteren de bezetters haar naar Ravensbrück. Ze overleeft het kamp en keert na de bevrijding naar Amsterdam terug.

Intens eenzaam en vervreemd van het Amsterdamse leven stort ze zich op het werk van de opsporingsdienst, waar ze deel uitmaakt van het team dat Duitse oorlogsmisdadigers verhoort. Leonie weet een onontwarbaar web van intriges en mysteries te weven, en speelt hoog spel, waarbij ook een aantal prominente Nederlanders haar vreest om wat ze weet over hun doen en laten tijdens de bezetting. Het gerucht gaat dat ze brisante informatie over prins Bernhard bezit: hij zou Hitler in 1942 aangeboden hebben stadhouder van Nederland te worden. Tot ver na Leonies dood is dit een terugkerend thema in de media. Aan de drank geraakt leidt ze de laatste jaren van haar leven een zwervend bestaan.

De film biedt een schat aan oude filmfragmenten met verschillende actrices, die de facetten van Leonies leven vormgeven. Rifka Lodeizen vertelt als Leonie over het turbulente leven, afgewisseld met een nagespeeld gesprek tussen haar advocaat Besier (Cas Enklaar) en een onderzoeker van het NIOD (Martijn van der Veen). Leonie heeft veel toneelstukken, romans, autobiografische schetsen, brieven en rapporten geschreven, onder meer over haar werkzaamheden als spionne. Apon heeft ook geput uit de over haar verschenen biografie uit 2003. En steeds keert de vraag terug: wie was Leonie Brandt eigenlijk?

Regisseur Annette Apon (die eerder portretten maakte over sterke onafhankelijke  vrouwen als Henriette Roland Holst en Fien de la Mar) is gefascineerd door de kracht en moed van Leonie Brandt. Haar handelen lijkt ingegeven door een diepgevoelde vrijheidsdrang waardoor ze lak had aan conventies. Ze trad de vijand roekeloos tegemoet en bepaalde heel bewust zelf de loop van haar levenspad.

Regie: Annette Apon
Productie: SNG Films - Digna Sinke

 

Lee Miller - De bevrijding van een fotograaf

Uitzending: zaterdag 4 juli 2020, 23.00 uur op NPO 2


Ze is één van de opmerkelijkste vrouwelijke iconen van de twintigste eeuw: Lee Miller. Van fotomodel en muze van Man Ray groeit ze uit tot succesvol fotografe en internationaal bekende oorlogscorrespondente. In de documentaire Lee Miller – De bevrijding van een fotograaf rijst het beeld op van een vrijzinnige vrouw die zich weigert te onderwerpen aan de dominante mannen om haar heen, die haar leven leefde volgens haar eigen regels en zich niet laat hinderen door de heersende moraal.

Lee Miller (1907 – 1977) groeit op in een voorstad van New York. Jong, knap en vol zelfvertrouwen wordt ze letterlijk van straat geplukt door de oprichter van Vogue. Binnen no-time staat ze op de cover en is haar naam als model gevestigd.

Als ze in plaats van voor áchter de camera wil, vertrekt ze naar Parijs - het centrum van de jazz in de jaren 20 - om zich bij de surrealistische kunstenaar en fotograaf Man Ray te melden. Ze wordt zijn leerlinge, studioassistente en, ondanks het leeftijdsverschil, zijn geliefde. Samen passen ze perfect in de bevrijdende beweging van die tijd. Hun samenwerking is uitzonderlijk: zij begrijpt als model wat Man Ray als fotograaf wil hebben.

Halverwege de jaren 30 belandt Miller in Londen waar ze als fotograaf voor Vogue aan de slag gaat. Ze legt aan het eind van de Tweede Wereldoorlog de bevrijding van Europa vast en fotografeert concentratiekamp Dachau als dat door de geallieerde strijdkrachten wordt bevrijd. De impact van wat ze daar ziet draagt bij aan de verdere trauma's in haar leven. Miller trekt zich terug op het Engelse platteland en worstelt met een alcoholverslaving. Haar foto’s verbergt ze in dozen op de zolder van haar huis. Pas na haar dood vindt haar zoon haar werk, als verslag van haar opmerkelijke leven.

In de film reflecteren haar zoon, haar kleindochter, biografe, een vriendin, kunstenaars en oorlogfotografen op Lee Millers baanbrekende werk, haar vrije en radicale geest, haar moed en bereidheid om taboes te doorbreken, als kunstenaar en als vrouw.
‘Lee Miller was een vrouw die zich niet verontschuldigde voor wie ze was.’

Regie: Teresa Griffiths
Productie: Erica Starling Productions / Ronachan Films, Rachel Hooper
Originele titel: Capturing Lee Miller

 

Maria by Callas

Uitzending: zaterdag 18 juli, 23.15 uur op NPO 2




Ze is waarschijnlijk ‘s werelds beroemdste operazangeres ooit, ‘la Divina’, de goddelijke: de Amerikaans-Griekse sopraan Maria Callas (1923 – 1977). Een vrouw die even beroemd was om haar stem als om haar privéleven. In Maria by Callas vertelt regisseur Tom Volf haar levensverhaal aan de hand van uniek archiefmateriaal.
Zo klinkt het in haar eigen woorden in de diverse zeldzame video’s, muziekopnames, foto’s en brieven: ‘Ik wil graag Maria zijn, maar er wordt van me verwacht dat ik Callas ben.’

Callas’ carrière begint al op 13-jarige leeftijd op het conservatorium van Athene, onder dwang van haar ambitieuze moeder. Als hardwerkend studente ontpopt ze zich daar meteen als acteertalent, gezegend met een prachtige stem. In de jaren vijftig viert ze de grootste triomfen: haar onvergelijkbare stem, meeslepende spel en charisma betoveren het wereldwijde publiek.

Maar haar wispelturige karakter leidt ook tot pijnlijke confrontaties met de pers. Als ze in 1958 in Rome, in het bijzijn van de president, na de pauze niet op toneel terugkeert door stemproblemen, is de pers keihard in hun oordeel. Een traumatische ervaring die haar naar eigen zeggen ‘in de hel doet belanden’. Na haar scheiding in 1959 krijgt ze een ‘hartstochtelijke vriendschap’ met de Griekse miljardair en scheepsmagnaat Aristoteles Onassis. Opnieuw wordt ze belaagd door de pers: hun jetset-relatie vult jarenlang de pagina’s in de roddelbladen.

Medio jaren zestig staat haar zangcarrière op een lager pitje, mede door fysieke en psychische uitputting. In 1973-1974 volgt een comeback tour tot vreugde van de vele fans, die voor haar urenlang in de rij voor de operahuizen staan en haar met lange luide staande ovaties bedanken. Zelf vindt ze dat ze het publiek veel geeft, maar niet zoveel als ze zou willen.

Ondanks een leven lang ongekend succes voelt ze zich niet altijd gekend. Liever nog had ze een gelukkig gezin en kinderen gehad. Maar het lot heeft haar deze carrière gegeven waaruit geen ontsnappen meer mogelijk is, eerst opgedrongen door haar moeder, en later door haar eerste man. Callas sterft in 1977 in Parijs op 53-jarige leeftijd aan een hartaanval.

Maria by Callas toont veel bijzonder archief, deels ingekleurd, van een vrouw die liever geen operadiva wilde zijn. Verschillende aria’s uit het belcanto-repertoire waarin Callas excelleerde (waaronder La Traviata, Tosca, Carmen en Norma) zijn in de film integraal te horen.

Regie: Tom Volf
Productie: Eléphant Adventures / Petit Dragon / Unbeldi Productions / France 3 Cinéma

 

Nu online

afbeelding displaced pieces a spy story

Displaced Pieces - A Spy Story

Portret van de Libanese kunstenaar Rayyane Tabet (1983). Zijn overgrootvader was betrokken bij opgravingen van Tell Halaf, maar hij spioneerde ook voor de regering in Beiroet. Bekijk de documentaire hier online (alleen op NPO Plus).

Coldplay: A Head Full of Dreams

Coldplay: A Head Full of Dreams

De wereldberoemde band vertelt voor het eerst zelf het complete verhaal. Met humor en schwung volg je de reis van het bescheiden begin tot stadionvullende faam. Bekijk de documentaire hier online (alleen op NPO Plus).

De Reuzen

De Reuzen

Ze trokken door de straten van Leeuwarden: de reusachtige marionetten van het Franse theatergezelschap Royal de Luxe. Deze documentaire vertelt het verhaal van artistiek leider Jean-Luc Courcoult. Bekijk de documentaire hier online (alleen op NPO Plus).