Het Uur van de Wolf
NPO Start

Het Uur van de Wolf

Verrassende documentaires over kunst en cultuur

Donderdag | 22:55 | NPO 2

Komende afleveringen

Sergio Leone - Portret van een outlaw

Uitzending: donderdag 21 maart om 22:55 uur op NPO 2

Hij ademt cinema, leeft voor de film en is van kinds af aan betoverd door de Amerikaanse westerns. In de documentaire Sergio Leone – Portret van een outlaw gaan Leone en zijn beroemde films zoals ‘Once upon a time in the west’ naadloos in elkaar over. De Italiaanse schrijver/filmer combineert in zijn interviews bravoure met ironie. Die eigenschappen typeren ook zijn kleine oeuvre (hij maakt slechts zeven films). In zijn oude klasgenoot van de lagere school Ennio Morricone vindt hij de componist, die perfect bij deze stijlkenmerken weet aan te sluiten.

Sergio Leone, overleden in 1989, vertelt in de documentaire dat hij mateloos is gefascineerd in Amerika. Volgens hem worden de westerns, en dus ook zijn eigen films, getypeerd door vijf karakters, die symbool staan voor het leven in de tweede helft van de negentiende eeuw: de avonturier, de romantische bandiet, de rijke landeigenaar, de criminele zakenman en de hoer. Leone schept er plezier in niet het goed en kwaad tegenover elkaar te zetten, maar thema’s als vriendschap en familiebanden op de voorgrond te plaatsen. Hij doorbreekt er iedere voorspelbaarheid mee.

Het is een belangrijke reden waarom het Amerikaanse publiek in de jaren zestig moeite heeft hem te begrijpen. Het drieluik ‘A Fistfull of dollars’, ‘For a few dollars more’ en ‘The Good, The Bad and The Ugly’ is in Europa wel direct een groot succes. In deze westerns vertolkt Clint Eastwood steeds de zwijgzame, scherp observerende, egoïstische anarchist. Critici spreken van een minimalistische stijl van acteren. Leone experimenteert met trage camerabewegingen en slow motions, maar legt ook veel plezier in korte explosies van geweld.

En steeds zijn er de onvergetelijke klanken van zijn vaste componist. Morricone legt uit hoe de beroemde klanken van ‘The Good, The Bad and The Ugly’ tot stand kwamen. De climax van dit epos vindt plaats op een begraafplaats. Leone wil de doden horen zingen. Een ogenschijnlijk absurd idee, maar Morricone weet er goed raad mee. Hij moet de score bij iedere film vooraf opleveren. Hij verlost hiermee Leone van zijn onzekerheid, maar stelt hem ook in staat het ritme van de muziek in de montage synchroon te leggen met het beeld.

Leone groeit op in Rome als enig kind van een experimentele filmmaker en een actrice. Naar verluid wordt zijn jeugd getypeerd door eenzaamheid. Tegelijk wordt de liefde voor film er met de paplepel ingegoten. Hij is niet weg te slaan uit de bioscoop, waar zijn passie voor de western opbloeit. De vele bezoekjes aan filmstudio Cinecitta stellen hem in de gelegenheid een baantje te verwerven en daarna wacht hij geduldig zijn kansen af. In ‘Portret van een outlaw’ wordt ruim baan gegeven aan fragmenten uit de beroemde films, waarvan ‘Once upon a time in America’ de laatste vormt. Daarnaast zijn er vele smakelijke anekdotes, vaak door de grootmeester zelf verteld.

Regie: Jean-François Giré
Productie: Un film à la patte


Anil Ramdas – Nooit meer thuis

Uitzending: donderdag 2 mei 2019 om 22.55 uur op NPO 2

Schrijver Anil Ramdas laat in 2012 met zijn zelfgekozen dood Nederland in verbijstering achter. Zelfs zijn beste vrienden hebben zijn abrupte einde niet zien aankomen. Hoe heeft het zo ver kunnen komen? Het is één van de thema’s die regisseur Paul Cohen onderzoekt in de documentaire Anil Ramdas - Nooit meer thuis.  De film, die donderdagavond 2 mei om 22.55 uur wordt uitgezonden in Het Uur van de Wolf op NPO 2, reconstrueert het bewogen leven van de scherpzinnige immigrant uit Suriname, die uitgroeide tot een icoon van de Nederlandse intelligentsia en eindigde in een tragisch isolement.

Het fundament van de documentaire wordt gevormd door de vele spraakmakende uitspraken van Anil Ramdas uit vroegere radio- en tv-programma’s. Zijn analyses lijken gisteren uitgesproken in plaats van twee of drie decennia geleden; zo krachtig en relevant zijn z’n opvattingen over kwesties als kolonialisme en migratie.
Hij komt naar Nederland in 1977 met een heilig geloof in de zegeningen van de westerse samenleving. “Jullie hebben het over verwoesting, in plaats van over vooruitgang.” Ramdas zit vol idealen: “Ik wil de mensheid verheffen. Ik wil het niet met minder doen.”

Na een verblijf van drie jaar in India, als correspondent van NRC Handelsblad, treft hij bij terugkeer in 2003 een “verziekt” Nederland aan. Volgens zijn vriend Stephan Sanders leeft hij in de waan dat politici als Pim Fortuyn, Geert Wilders en Rita Verdonk ‘hem, en zijn soort, willen vermorzelen’. Hij raakt in de knoop met zichzelf, valt ten prooi aan angsten, vlucht in drank en botst met zijn omgeving. Zijn leven is een ‘mismatch met de tijdgeest’. Stephan Sanders: “Hij ging heel bewust het gevaar opzoeken, hij wist dat hij op het randje leefde.”

Anil Ramdas - Nooit meer thuis is niet alleen een belangrijke film voor wie de stem van Ramdas mist in het huidige debat, maar ook voor een ieder die zich net als Ramdas afvraagt: in wat voor land leef ik eigenlijk?

Regie: Paul Cohen
Productie: Selfmade Films