NTR Natuur
NPO ontdekknop

NTR Natuur

Natuurdocumentaires op NPO 2

Over NTR Natuur

De NTR brengt (buitenlandse) natuurdocumentaires waaronder Natuur op 2

Gemist

Gids

NPO 2 logo

Het heelal in een sneeuwvlok

31 mrt 2017, 19:25 uur
NPO 2 meer informatie icoon
Professor Brian Cox onderzoekt de natuurkrachten die ons omringen en onze wereld regeren. Met het blote oog kunnen we ze niet zien, maar we zien hun schaduw in de vormen waaruit deze wereld en het heelal bestaan. Zwaartekracht geeft vorm aan onze wereld. In Tarragona in Spanje komen elke twee jaar dorpen uit de hele streek samen om de hoogste en meest complexe menselijke torens te bouwen. Met honderden mensen per team worden torens van wel tien mensen hoog gebouwd. Als de torens instorten, zoals regelmatig gebeurt, vallen de jongste en lichtste deelnemers op hun oudere teamgenoten onder hen, maar niet op de grond. Ze vallen richting de kern van onze planeet. Zo is het met alles op aarde. IJsbergen zijn de spectaculairste beeldhouwwerken van de natuur. Elk jaar breken duizenden ijsbergen af van de Groenlandse ijskap en drijven naar de Atlantische Oceaan, waar ze een groot gevaar vormen voor schepen en olieplatformen. Anders dan alle andere vloeistoffen op aarde zet water uit als het bevriest. Diep in de ijsberg zorgt elektromagnetisme, de natuurkracht die atomen en moleculen verbindt, ervoor dat de watermoleculen zich verbinden tot een raster van miljarden zeshoeken. Door de holtes in de structuren is het ijs minder compact dan het water en kan de ijsberg drijven. Hoog in de Himalaya in Nepal trekt het Gurung-volk in Annapurna eropuit om honing te oogsten van de grootste honingbijen ter wereld. Deze bijen bouwen enorme honingraten hoog op verticale rotswanden, die perfect gevormd zijn om zoveel mogelijk honing te bevatten. De zeshoek is hiervoor de meest efficiënte vorm. Er is minder energie en was voor nodig om een zeshoek te bouwen, zodat de bijen meer energie kunnen stoppen in het produceren van honing. De vormen op onze planeet zijn complex en divers, maar komen voort uit enkele simpele regels en de natuurkrachten.

NPO 2 logo

Ergens in de ruimtetijd

7 apr 2017, 19:20 uur
NPO 2 meer informatie icoon
De aarde draait met een onvoorstelbare snelheid om zijn as en draait ook nog om de zon, en toch merken we niets van deze beweging. Professor Brian Cox gaat de lucht in met een van de meest geavanceerde vliegtuigen ter wereld, de Eurofighter Tycoon, voor een zorgvuldig geplande operatie om sneller te vliegen dan de aarde draait en een paar seconden lang de zon stil aan de horizon te laten hangen. De aarde beweegt door de ruimte met zijn trouwe metgezel, de maan. Een paar keer per jaar staan aarde, zon en maan op één perfecte lijn en de gezamenlijke zwaartekracht zorgt voor extreme getijden. De meest extreme is wel de Pororoca, een vloedbranding die zich ontwikkelt in de Braziliaanse Amazone. De lokale bevolking vlucht weg voor de verwoestende kracht van deze watermuur, maar Sergiñho Laus is een surfer die een afstandsrecord heeft gevestigd door ruim elf kilometer over de Pororoca te surfen. De grootste invloed van de maan op al het leven voert terug naar het ontstaan ervan. Wetenschappers vermoeden dat na het ontstaan van de aarde, 4,5 miljard jaar geleden, een meteoriet ter grootte van Mars erop knalde, waardoor rotsblokken de ruimte in werden geslingerd. Uit die meteoriet ontstond de maan en na de botsing draaide de aarde in een hoek van 23,5 graden. Die kanteling zorgt voor de seizoenen en hoe heftig de seizoenswisselingen zijn hangt af van waar op aarde je woont. Zonder dat we het door hebben, zijn we allemaal passagiers op een epische reis door de ruimte op een aarde die om zijn eigen gekantelde as draait. In één jaar reizen we negenhonderd miljoen kilometer rond de zon, maar ook ons hele zonnestelsel, de Melkweg, is constant in rotatie. In elk jaar dat we op aarde zijn, reizen we zeven miljard kilometer door de ruimte. We zijn allemaal ruimtevaarders op ons eigen ruimteschip, de aarde.

NPO 2 logo

De mot en het licht

14 apr 2017, 19:20 uur
NPO 2 meer informatie icoon
De natuurkrachten maken de aarde tot een rusteloze planeet, maar maken ook het leven op aarde mogelijk. Om te begrijpen hoe zoiets complex kon ontstaan uit een kale rots, moeten we eerst weten waar onze planeet van gemaakt is. De aarde bestaat voor een derde uit ijzer. Onder het groene gras van de Grote Riftvallei in Tanzania zijn de rotsen roodgevlekt door het ijzer, doordat elementen op elkaar reageren en zich tot moleculen vormen. Hier heeft ijzer met zuurstof gereageerd en zo roest gevormd. Deze natuurlijke chemische reactie is overgenomen door het leven op aarde: zoals het ijzer in de rots, verbindt het ijzer in ons bloed zich aan de zuurstof die we inademen. De twee meest voorkomende elementen in het heelal zijn waterstof en zuurstof. Samen vormen die elementen water, dat in vloeibare vorm leven kan geven. Water is het universele middel waarin de ingrediënten oplossen die onmisbaar zijn voor alle levensvormen. Zelfs massieve rotsen lossen erin op. In een grottenstelsel in de Dominicaanse Republiek zien we een halocline, gevormd door de oplossende kracht van water. De elementen die oplossen in water worden de hele aarde over gevoerd en bereiken elk levend wezen op de planeet. Die wezens gaan tot het uiterste om aan de ingrediënten te komen die ze nodig hebben om te overleven. In Italië beklimt de alpensteenbok de bijna verticale wand van de Cingino-dam om essentiële mineralen op te likken die op de rotswand zijn verdampt. Maar een ander soort scheikunde stond aan de wieg van de overgang van onze planeet van kale rots tot een wereld vol leven. In een fjord voor de kust van IJsland borrelt een bron op uit de zeebodem. Met een simpel experiment wordt aangetoond hoe dit water energie opwekt. Dit mechanisme bestaat ook in levende wezens en geeft energie aan al onze lichaamscellen.

NPO 2 logo

Herstelwerkzaamheden

17 apr 2017, 17:10 uur
NPO 2 meer informatie icoon
David Attenborough heeft zijn levenswerk gemaakt van het in beeld brengen van het leven op onze planeet. Hij heeft daarbij een groot aantal bijzondere en zonderlinge dieren leren kennen, maar sommige daarvan blijven hem verbazen en intrigeren.

NPO 2 logo

Het vage blauwe stipje

21 apr 2017, 19:25 uur
NPO 2 meer informatie icoon
De aarde is getooid met prachtige kleuren. Als we begrijpen hoe deze kleuren ontstaan en wat ze betekenen, kunnen we in het heelal op zoek gaan naar planeten die net zo levendig en kleurrijk zijn als de onze. De aarde wordt verlicht door de zon, maar ook de maan kan voor prachtige kleuren zorgen. Dat zien we in een magische maanboog bij een waterval in IJsland. De kleuren die we zien ontstaan door de manier waarop het licht van de zon gereflecteerd wordt door het oppervlak waarop het valt. De hoofdkleur van onze planeet is blauw, door de oceanen. De unieke kleur die het water in combinatie met licht krijgt, is de reden dat elk jaar duizenden bultruggen samenkomen in de zee voor de Dominicaanse Republiek. De aarde wordt ook gehuld in een andere kleur, de kleur van het leven: het groen uit het pigment chlorofyl, dat een deel van de levensenergie absorbeert en een deel reflecteert. In het droge seizoen wordt het gras van de Serengeti verschroeid door de brandende zon. Het gras gaat in rust en de chlorofylproductie wordt stilgelegd. Als het vervolgens gaat regenen, wordt het grasland weer weelderig groen en worden gezinnen herenigd als de Masaiherders terugkeren om hun vee op het verse gras te laten grazen. De aarde heeft zich in prachtige kleuren gehuld en wij mensen mogen daarvan genieten. Het hoogtepunt daarvan is wel het Noorderlicht in de Poolcirkel. Zoals alle kleuren heeft het paars en groen van de nachtelijke lucht een betekenis.