NTR Natuur
NPO ontdekknop

NTR Natuur

Natuurdocumentaires op NPO 2

Agenda

Attenborough and the great dinosaur

dinsdag 5 september, 16.50 uur op NPO 2

Een fascinerende, door David Attenborough gepresenteerde documentaire over de vondst van de grootste dinosauriër op aarde, de titanosaurus.

In 2014 zag een herder op het landgoed La Flecha in de woestijnachtige Argentijnse provincie Chubut de punt van een gigantisch fossiel bot uit een rots steken. Paleontologen legden daarna een loodzwaar, 2,4 meter groot dijbeen bloot, het grootste dat ooit gevonden is. Uiteindelijk werden er meer dan 220 botten gevonden, die allemaal toebehoren aan een nieuwe ondersoort van de plantenetende titanosaurus. Deze 37 meter lange (zeg maar vier stadsbussen achter elkaar) en 70 ton zware dinosauriër geldt nu als het grootste dier dat ooit heeft geleefd. In dit programma worden de wederwaardigheden van de forensisch onderzoekers over een periode van twee jaar gevolgd. David Attenborough is erbij als ze de kolossale fossielen blootleggen en bekijken, en is getuige van het spectaculaire in elkaar zetten van het complete skelet. Met behulp van de allernieuwste grafische technieken krijgt de kijker een idee van het inwendige van deze dinosauriër, en hoe het is om een reus te zijn.

Attenborough’s big birds

woensdag 6 september, 16.50 uur op NPO 2

Een geestige, door David Attenborough gepresenteerde documentaire over een van de vreemdste vogelsoorten op aarde: loopvogels, die wel vleugels hebben, maar niet vliegen.

Ze hebben nooit gevlogen en zullen dat ook nooit doen: struisvogels, emoes, kasuarissen, nandoes en kiwi’s. Deze dieren met hun buitenissige veren en onderontwikkelde vleugels zijn overal op het zuidelijk halfrond te vinden: van Zuid-Amerika en Afrika tot Australië en Nieuw-Zeeland. Hoe komt het dat ze zich tot lopers hebben ontwikkeld? Zijn ze gewoon een speling van de natuur? En waarom doen ze het zo goed? Hun ontstaan en hun vermogen zich te handhaven fascineren Sir David Attenborough al jaren. In deze humoristische documentaire laat hij zien wat deze dieren zo bijzonder maakt; een verhaal van moederende vaders, reuzeneieren en snel de benen kunnen nemen. Maar vergis je niet in deze paljas van het dierenrijk: ooit was deze niet-vliegende vlieger bijna heer en meester op aarde.

Koko-programmapagina

Koko: a tale of a talking gorilla

donderdag 7 september, 16.50 uur op NPO 2

Het unieke en diep-persoonlijke verhaal van Koko de gorilla en onderzoekster Penny Patterson, die Koko gebarentaal heeft geleerd en haar als het bewijs ziet van de hoge emotionele ontwikkeling van gorilla’s.

Hebben dieren gevoelens? Complexe emoties als rouw of empathie? En zo ja, hoe kunnen we daar rekening mee houden bij onze omgang met deze dieren in onze samenleving ‒ en in het wild

Eeuwenlang zijn we ervan uitgegaan dat dieren gedreven worden door hun instinct en dat alleen de mens over een hoger intellect beschikt. Deze aanname is nu op losse schroeven komen staan door een langlopend en fascinerend project. Dit project, veertig jaar geleden begonnen als een wetenschappelijk experiment maar mettertijd uitgegroeid tot een liefdesverhaal, heeft het leven van velen, zowel mensen als mensapen, voorgoed veranderd.

Koko’s unieke relatie met Stanford University-onderzoekster Penny Patterson is door de jaren heen minutieus vastgelegd. Deze documentaire toont de MEEST bijzonderste en ontroerendste momenten uit dit unieke beeldarchief, verrijkt met observaties over Koko en Penny nu.

Koko’s leven door de jaren heen trekt aan ons voorbij: haar liefdes en haar verliezen, haar verliefdheden en haar onvervulde moederwens, maar ook haar werk als wereldwijd ambassadeur voor het vergroten van het begrip voor en de bescherming van gorilla’s.

Nu Koko bijna 44 is, zou er met haar een einde kunnen komen aan het tijdperk van communicatie tussen gorilla en mens. Wat hebben we van Koko’s leven geleerd, en wat kunnen we in de toekomst verwachten van de communicatie met onze naaste verwanten?

Nu de discussie over de ‘eigen identiteit’ van gorilla’s in alle hevigheid woedt, biedt Koko’s verhaal een uniek venster op de emoties en gevoelens van een niet-menselijke soort. Maar het laat vooral zien dat wat wij zo bijzonder aan onszelf vinden, misschien helemaal niet zo bijzonder is.

Paradijs binnen handbereik

vrijdag 8 september 2017, 17.30 uur op NPO 2 (HH)

De Haarlemse tuin- en landschapsarchitect Piet Oudolf (1944) verwierf wereldfaam met creaties die de openbare ruimte voorgoed hebben veranderd – in Nederland én ver daarbuiten. Zijn bekendste werk is waarschijnlijk het ontwerp van de New Yorkse Gardens of Remembrance, een groen monument voor de mensen die omkwamen bij de aanslagen van 9/11.

In Paradijs binnen handbereik van documentairemaakster Barbara den Uyl zien we Oudolf aan het werk bij verschillende projecten. De documentaire geeft inzicht in de problemen waarmee hij te maken krijgt én toont de kracht van zijn park- en tuinontwerpen, waaronder de High Line in New York, het Maximilian Park in het Duitse Hamm en de Vlindertuin in Leidsche Rijn. Verder zien we hoe hij door de seizoenen heen zijn eigen – deels publiek toegankelijke – privé-droomtuin in Hummelo steeds mooier maakt, waarbij hij en passant ingaat op vragen als ‘Waarom houden mensen van bloemen?’ en ‘Waar komt onze hang naar het Paradijs toch vandaan?’.

Hoewel Oudolf voor velen misschien geen bekende is, staat hij op de 25ste plaats in de Cultuur Top-100 van NRC Handelsblad, net vóór wereldster Carice van Houten. In een interview met die krant licht Oudolf zijn filosofie toe en noemt hij tijd de ‘vierde dimensie’ in zijn ontwerpen. Volgens hem moet een tuinlandschap het hele jaar door interessant blijven, terwijl voor traditionele tuinarchitecten de lente en de zomer het hoogtepunt zijn. Daarom calculeert hij bij zijn plantenkeuze alle seizoenen in: ‘Ik hou van planten die mooi sterven. (…) Bruin is óók een kleur.’ Paradijs binnen handbereik brengt deze tuinfilosofie fraai in beeld.

Natuur op 2: Monkeys revealed

25, 26 en 27 oktober 2017, 16.50 uur op NPO 2

Wij maken deel uit van een bijzondere familie. In deze serie (BBC, 2014), maken we kennis met die bijzondere familie. Het zijn onze naaste verwanten in de dierenwereld, de primaten: mensapen, apen en maki’s.

Eigenlijk weten de meeste mensen bijna niets van de honderden bizarre en kleurrijke familieleden die op exotische locaties een fascinerend leven leiden. Ze leven verspreid over de wereld: van India tot Madagascar en van Borneo tot Peru. In deze serie reizen we over de wereld om kennis te maken met mensapen, apen en maki’s in alle soorten en maten.  Er is aandacht voor het verbazingwekkende gedrag van deze dieren en voor de dingen die onze dierenfamilie zo bijzonder maken.

Door dicht bij deze boeiende dieren te komen en contact met ze te leggen, laat ‘Aap uit de mouw’ zien dat wij mensen niet zo uniek zijn als wij denken. Van de orang-oetan die zich iedere morgen wast, de bonobo-baby’s die niets liever doen dan lol maken tot de resusaapjes die zich het stadsleven eigen hebben gemaakt: ze lijken verrassend veel op ons.

Aflevering 1: Kennismaking met de familie
Primaten zijn er in alle soorten en maten, van dwergzijdeaapjes zo groot als een tennisbal tot de kleurrijke mandril, de grootste aap ter wereld. In deze aflevering wordt onderzocht hoe onze nauwste verwanten hun lichaam gebruiken om te kunnen overleven in de jungle, bossen, stranden, bergen en de savanne. En hoe ze hun hersenen gebruiken om te gedijen in de ijskoude sneeuw, stoffige woestijnen en – de grootste uitdaging van allemaal – de stadsjungle.


Aflevering 2: Familieaangelegenheden
Veel belangrijke levensthema’s, zoals geboorte en dood, competitie en rivaliteit, liefde en verlies, oorlog en vrede, komen we in de wereld van de primaten ook tegen. En voor sommige dieren is het leven extra zwaar. Hoe kies je je vrienden uit, hoe steek je iets op van je omgeving en hoe kom je erachter wie je kunt vertrouwen? In deze aflevering onderzoeken we de sociale betrekkingen tussen primaten die in complexe hiërarchieën georganiseerd zijn. Hieruit blijkt dat samenleven zeker zijn vruchten afwerpt in de drukke wereld van de primaten.


Aflevering 3: Knappe koppen 
Onze primaten-verwanten zijn veel slimmer dan je zou verwachten. Net als wij gebruiken ze gereedschap, lossen ze problemen op en hebben ze gevoelens. In deze aflevering ontdekken we dat deze dieren individuen zijn met zelfbesef, en dat intelligentie essentieel is voor primaten om te kunnen overleven. Er komen onbekende aspecten van onze apen-verwanten aan het licht, en tegelijkertijd doen we ook een heleboel verrassende ontdekkingen over onszelf.