NTR Natuur
NPO Start

NTR Natuur

Natuurdocumentaires op NPO 2

Natuuragenda

Het reuzengordeldier-programmapagina

Het reuzengordeldier

Donderdag 29 augustus, 17.15 uur, NPO 2

Maak kennis met het bijzondere dier dat met zijn holen van levensbelang is voor talrijke andere diersoorten in de Braziliaanse Pantanal, de armadillo.

Het reuzengordeldier of de armadillo is een solitair levend, zeer zeldzaam nachtdier, en daarmee een van de meest ongrijpbare diersoorten op aarde. Het brengt driekwart van zijn leven onder de grond door, in enorme, zes meter diepe holen. Daarom wordt hij zelden waargenomen, zelfs niet door wetenschappers.

Maar dat is allemaal veranderd, dankzij nieuwe technologie en een gedreven team van armadillodeskundigen. Hoe meer het team te weten komt over het bijzondere reuzengordeldier, des te beter zijn ze in staat om het te beschermen. Want dit schuwe, gepantserde dier is van levensbelang voor de biodiversiteit van de Pantanal in Brazilië.

Het geheime leven van de hond programmapagina

Het geheime leven van de hond

24, 25 en 26 september, 17.35 uur, NPO 2

Ze zijn al duizenden jaren de beste vriend van de mens en één op de vijf Nederlandse huishoudens heeft er een. Het is de meest diverse zoogdiersoort op aarde, met wereldwijd meer dan 400 rassen. Maar hoeveel is er bekend over honden en hun herkomst?

In deze baanbrekende serie wordt de grote diversiteit aan honden onder de loep genomen door ze in drie groepen te verdelen: trouwe viervoeters, werkhonden en familie. Het is een eerbetoon aan de unieke kwaliteiten van iedere groep honden en hun bijzondere fysiologie, hun emotionele band met de mens en hun superzintuigen. Hoe en waarom zijn ze zo’n belangrijk deel van mensenlevens gaan uitmaken?

Elke aflevering zit boordevol verhalen van mensen en hun hond. Een bastaard die met haar baasje gaat paragliden, een Deense dog die een meisje voor het eerst in negen jaar laat lopen, een team husky’s dat traint voor de langste race van hun leven en Ricochet, de surfhond die mensen met autisme helpt.

Deze hartverwarmende serie stelt de hond in een nieuw licht.

Aflevering 1 – De trouwe viervoeter
Naar schatting zijn er wereldwijd bijna een miljard honden. Wetenschappers komen steeds meer te weten over hun emotionele en intellectuele begaafdheid. Ze kunnen emoties lezen, zich in mensen verplaatsen en overtreffen de mens op fysiek vlak. Zo is er een trouwe viervoeter voor mensen van elke rang en stand. Ze zijn niet voor niets onze beste vriend.

Aflevering 2 – Een hondenbaan
Er zijn op dit moment 400 hondenrassen en ze hebben allemaal hun eigen fascinerende, vaak mysterieuze achtergrond. Er zijn honden gefokt voor vrijwel elk denkbare taak. De moderne wereld verandert en de honden veranderen mee. De samenwerking tussen mens en hond heeft een aantal bijzondere rassen opgeleverd, van herdershonden tot geleidehonden. Honden gebruiken hun superzintuigen en enthousiasme in alle rollen die ze in de moderne samenleving krijgen.

Aflevering 3 – Onze oude huisvriend
Het DNA van de hond komt voor 99% overeen met dat van de wolf en toch zijn er gedurende de meer dan 10.000 jaar dat honden bij de mens in huis leven een aantal kenmerken ontstaan waardoor de hond zich duidelijk van de wolf onderscheidt. Zo kunnen honden bijvoorbeeld een heel sterke band met mensen vormen. De hond was het eerste huisdier, al voor het wiel werd uitgevonden. Hij zal dan ook altijd een speciale plek innemen in culturen over de hele wereld. Uit recent onderzoek blijkt zelfs dat er zowel bij de mens als bij de hond liefdeshormonen worden aangemaakt als ze elkaar in de ogen kijken Dat is slechts een van de verklaringen voor het feit dat de band tussen hond en mens sterker is dan ooit tevoren.

Attenborough and the giant elephant

Attenborough and the giant elephant

donderdag 3 oktober, 17.40 uur, NPO 2

Een bijzondere documentaire waarin Sir David Attenborough het levensverhaal vertelt van de beroemdste olifant die ooit heeft geleefd, Jumbo. Naar verluidt was Jumbo de grootste olifant ter wereld en hij werd een victoriaanse superster in het legendarische circus van P.T. Barnum.

Sir David kreeg toegang tot het skelet van Jumbo in het American Museum of Natural History en met een team wetenschappers van over de hele wereld komt hij aan de hand van de botten van Jumbo meer over deze reus te weten, bijvoorbeeld waarom de olifant een te vroege dood stierf.
In de westerse wereld is het op steeds meer plekken verboden om deze majestueuze reuzen in een circus te houden. Sir David zoekt uit wat er tegenwoordig aan wordt gedaan om olifanten in gevangenschap te redden.

Jumbo (rond Kerstmis 1860 – 15 september 1885), ook wel Jumbo de Olifant en Jumbo de Circusolifant genoemd, was een 19de-eeuwse savanneolifant uit Soedan. Jumbo werd verscheept naar de Jardin des Plantes, een dierentuin in Parijs, en in 1865 werd hij overgebracht naar de London Zoo in Engeland. Ondanks protesten werd Jumbo verkocht aan P.T. Barnum, die hem in maart 1882 meenam naar de Verenigde Staten voor zijn circus. De naam van de enorme olifant heeft de taal verrijkt met het woord "jumbo", een synoniem voor "zeer groot'. Toen Jumbo stierf, was hij naar schatting 3,23 meter hoog. Barnum beweerde zelfs dat hij ongeveer 4 meter groot was.

Wild Mexico-programmapagina

Wild Mexico

7, 8 en 9 oktober, 17.40 uur, NPO 2

Met zijn weelderige tropische jungles, door de zon geteisterde, oranje woestijnen, vulkanen met besneeuwde toppen, en diepblauwe meren is Mexico een land dat barst van kleur en leven. Deze driedelige serie is gewijd aan de rijke beschaving van Mexico en zijn uitbundige natuur, die is ontstaan uit een unieke combinatie van geologische, geografische en weerkundige verschijnselen.

Van het verschroeide noorden tot het tropische zuiden verkent Wild Mexico een gebied waar reusachtige vulkanen sudderen, mysterieuze dieren gedijen en uiteenlopende werelden samenkomen.

Aflevering 1: Bergwerelden
In het verre noordoosten van Mexico ligt een oeroude bergwereld: de Serranías del Burro. Hier leven dieren in overvloed, en de meest verrassende bewoner is de zwarte beer.
Het is geen toeval dat Sierra Madre ‘moederbergen’ betekent. Op de imposante bergruggen is een ongelooflijke verscheidenheid aan leven en er zijn enkele van de belangrijkste beschavingen ter wereld ontstaan. De Azteken geloofden dat bergen je dichter bij de hemel brachten. In de Mexicaanse ‘moederbergen’ krijgen we te zien hoe ze op dat idee kwamen.

Aflevering 2: Mayawouden
In het uiterste zuiden van Mexico ligt een woud vol geheimen. Het bevindt zich op het uitgestrekte schiereiland Yucatan. Door dit geweldige woud, met een oppervlakte van bijna dertienduizend hectare, stromen geen grote rivieren. Dat heeft te maken met de unieke geologische structuur van dit gebied.

Aflevering 3: Het snikhete noorden
Even ten zuiden van de grens met Amerika ligt een tamelijk onbekende wereld: de noordelijke prairies van Mexico. Dit droge grasland is het leefgebied van een van de meest sociale dieren van het land. Deze dieren leven samen in enorme kolonies met tientallen gezinnen, die ieder bestaan uit een dominant mannetje, diverse vrouwtjes en hun jongen. In hun holen kunnen ze zich verschuilen voor roofvogels en coyotes. Maar ze zijn er niet veilig voor een van de meest volhardende roofdieren van de prairie, de stierslang. Deze sterke wurgslang kan met gemak een volwassen prairiehond de verstikkingsdood laten sterven. Maar hij heeft het gemunt op de jongen.

Secrets of the dinosaur crater programmapagina

Secrets of the dinosaur crater

donderdag 10 oktober, 17.40 uur, NPO 2

Zesenzestig miljoen jaar geleden werd onze planeet getroffen door een meteoriet zo groot als een stad, met ingrijpende gevolgen voor al het leven op aarde. Hoe kon één meteorietinslag het einde betekenen van driekwart van alle diersoorten? En waarom hebben andere dieren het wel overleefd?

Wetenschappers ontsluieren stukje bij beetje de geheimen van deze verwoestende ramp.

Zo doet een internationaal onderzoeksteam in de Mexicaanse Golf voor het eerst zeeboringen naar de inslagkrater. Omdat het orkaanseizoen eraan komt, wordt het een race tegen de klok om de geheimen van deze locatie te ontsluieren.

In New Jersey graaft een andere groep archeologen de eerste dinosaurusbeenderen op van de dag dat de meteoriet op aarde insloeg.

In de wildernis van Patagonië wordt een heel andere verzameling beenderen opgegraven: daar is een vallei waar duizenden hadrosauriërs liggen. Wetenschappers proberen vast te stellen of deze afgelegen streek de laatste plek op aarde was waar de dinosauriërs hun toevlucht zochten.

En er zijn nieuwe aanwijzingen dat als de meteoriet net een minuut eerder of later was ingeslagen, de dinosauriërs misschien niet waren uitgestorven.

Maar dit is niet alleen een verhaal over hun teloorgang. Het is ook het verhaal van de laatste grote overlevers op aarde. Een verhaal dat uiteindelijk naar ons mensen leidt.

Natuur op 2 The great polar bear feast programmapagina

Natuur op 2: The great polar bear feast

maandag 14 oktober, 17.40 uur, NPO 2

Het bijzondere verhaal van een jaarlijkse bijeenkomst van ijsberen op de koude kust van Barter Island in Alaska, en wat dat betekent voor het kleine Inupiat-dorpje Kaktovik.

Elk jaar verzamelen zich zo’n tachtig ijsberen bij het dorpje Kaktovik, waar ze zich te goed te doen aan de resten van walvissen die daar door jagers zijn achtergelaten. Zo’n samenscholing van ijsberen is hoogst bijzonder omdat ijsberen bekendstaan als solitaire roofdieren die je zelden in groepsverband ziet.

Maar in september wordt dit dorpje een mekka voor iedereen die ijsberen bestudeert. Wetenschappers en natuurfotografen trekken er dan naartoe om dit ongewone gedrag van de ijsberen te observeren. Hoe weten de beren dat ze precies rond deze tijd van het jaar op dit eiland moeten zijn? En wat is er aan de hand met de ijsberen in de zuidelijke Beaufortzee? Waarom verruilen ze het ijs zo massaal voor land?

Met de hulp van vooraanstaande wetenschappers probeert de film deze vragen te beantwoorden door twee ijsbeermoeders en hun welpen te volgen. Terwijl om hen heen het ijs steeds verder smelt, komen ze voor een onmogelijk keuze te staan: bij de kust blijven, waar ze worden bedreigd door de mens, of een verschrikkelijk verre tocht naar het noorden maken, een reis die door de klimaatverandering nog langer is geworden, naar het ijs en de prooi die daar te vinden zijn. Ook toont de film hoe de dorpelingen in Kaktovik het jaarlijkse bezoekje van de ijsberen ervaren.