De start van de politionele acties in de vorm van een modern nieuwsprogramma

Uitzending: zaterdag 21 juli, 20.50 – 21.50 uur, Ned 2

Een bijzonder media-event: op de dag af 65 jaar na de eerste politionele actie tegen de
Republiek Indonesië komt de NTR met een reconstructie van de eerste dag van deze laatste grote
Nederlandse oorlog. Met grote omroepnamen als Maartje van Weegen (centrale presentatie), Fons van Westerloo (oorlogscorrespondent in Indonesië), Eef Brouwers (diplomatiek redacteur), Ed van Westerloo (politiek redacteur) en Joop Daalmeijer (verslaggever). Geschiedenis van 1947 in de vorm van een modern nieuwsprogramma. Naar een idee van Ad van Liempt, voormalig chef geschiedenis van NTR/VPRO.

Wat heeft er toch toe geleid dat de Nederlandse regering met ruime steun van de bevolking in de zomer van 1947 een oorlog begon, twee jaar, twee maanden en twee weken na de bevrijding van de Duitse bezetting? Wat gebeurde er in aanloop naar de oorlog? Welke politieke schermutselingen vonden er achter de schermen plaats? Op experimentele wijze werpt dit programma een verrassend nieuw licht op deze periode. De eerste dag van de oorlog in Indonesië wordt gereconstrueerd in een vorm die we niet eerder zagen op televisie. Het door Maartje van Weegen (die voor één keer terugkeert op tv) gepresenteerde nieuwsprogramma ziet eruit alsof er in 1947 al televisie was met live-verbindingen. Er wordt ‘live’ geschakeld naar Den Haag en Indonesië voor het laatste nieuws over de dreigende oorlog.

Een oorlog overigens die geen oorlog mocht heten. Oud-minister van buitenlandse zaken en diplomatiek specialist Eelco van Kleffens wees zijn collega’s er tijdens een vergadering met klem op dat ze dat woord nooit mochten gebruiken. ‘Politionele actie’, dat klonk veel geruststellender. Het is één van de meest succesvolle voorbeelden van ‘framing’ in de Nederlandse geschiedenis.

Het tv-programma van de NTR is onderdeel van een groot multimediaal project. Bij uitgeverij Balans verscheen het gelijknamige boek van Ad van Liempt (een bewerking van een uitgave uit 1994) en tot aan de dag dat de oorlog 65 jaar geleden begon verschijnt er vanaf half mei wekelijks een webpagina op geschiedenis24.nl waarin de ontwikkelingen van 65 jaar geleden van dag tot dag worden bijgehouden.


Aan ‘Nederland valt aan’ werken diverse grote omroepnamen mee:
- centrale presentatie: Maartje van Weegen
- oorlogscorrespondent in Batavia/Jakarta: Fons van Westerloo
- correspondent in Washington: Charles Groenhuijsen
- militair deskundige: Christ Klep
- Haagse correspondent: Ed van Westerloo
- diplomatiek redacteur: Eef Brouwers
- verslaggever bij de PvdA: Joop Daalmeijer
- commentaar: Joop van Zijl
- Henk van Randwijk, hoofdredacteur Vrij Nederland, gespeeld door: Diederik van Vleuten
‘Nederland valt aan’ wordt gemaakt onder eindredactie van Ad van Liempt en is geregisseerd door Merel de Geus. Beeldresearch: Gerard Nijssen.

Zie ook www.anderetijden.nl

Foto: ©Nanda Plasschaert